Văn hóa Collatech — Phòng khiêu vũ ban ngày của người trung niên Hàn Quốc

Văn hóa Collatech là một hiện tượng giải trí độc đáo dành riêng cho thế hệ trung niên Hàn Quốc, nơi họ vừa giao lưu vừa thư giãn vào ban ngày. Khác với nightclub hoạt động về đêm, đây là những phòng khiêu vũ mở cửa từ 2 giờ chiều đến tận hoàng hôn. Chỉ với vài nghìn won tiền vé, nhận một ly nước ngọt, rồi nhảy múa theo nhạc trot và dance music — đó là khung cảnh quen thuộc của thế hệ 50+ tại nhiều thành phố Hàn Quốc cho đến tận ngày nay.

Collatech là gì?

Collatech là từ ghép của "cola" và "discotheque". Thuật ngữ này xuất hiện tại Hàn Quốc từ giữa những năm 1990, chỉ những phòng khiêu vũ ban ngày chỉ phục vụ nước ngọt như cola thay vì rượu bia. Đối tượng chính là người trung niên từ 50 tuổi trở lên. Với những người đã nghỉ hưu, có nhiều thời gian rảnh nhưng không muốn gặp gỡ bạn bè qua những buổi nhậu nhẹt, Collatech chính là giải pháp hoàn hảo.

Giá vé thường dao động từ 5.000 đến 10.000 won. Bao gồm một đến hai ly nước ngọt, và bạn có thể nhảy múa, nghỉ ngơi thoải mái trong vài giờ đồng hồ. Không gian thường nằm ở tầng hầm hoặc tầng 2 của tòa nhà, với sàn nhảy rộng, sân khấu và hệ thống âm thanh đơn giản. Ánh sáng mờ ảo, quả cầu gương xoay chậm rãi rải những tia sáng lung linh khắp phòng.

Lịch sử hình thành văn hóa Collatech

Tiền thân của Collatech chính là "discotheque" từng thịnh hành trong những năm 1970-80. Văn hóa disco vốn dành cho giới trẻ yêu thích nhảy múa và âm nhạc, nhưng khi thế hệ đó trưởng thành, nó cũng chuyển đổi theo. Vào giữa những năm 1990, đặc biệt là trước và sau khủng hoảng tài chính IMF, số người trung niên nghỉ hưu sớm tăng cao, kéo theo nhu cầu về không gian giải trí lành mạnh và giá rẻ.

Việc không bán rượu là điểm khác biệt quan trọng. Nhờ đó Collatech không bị phân loại là cơ sở giải trí có rượu, tránh được các rắc rối pháp lý, đồng thời cũng ít bị gia đình và xã hội nhìn xéo. Dưới danh nghĩa "giao lưu lành mạnh", Collatech đã trở thành một phần văn hóa giải trí cho người trung niên. Đầu và giữa những năm 2000, mô hình này lan rộng khắp cả nước, từ các đô thị lớn đến cả những thành phố nhỏ ở địa phương.

Không gian giải trí cho người trung niên ngày nay

Mở cửa từ khoảng 2 giờ chiều và hoạt động đến tận hoàng hôn, khi bước vào Collatech, bạn sẽ nhận phiếu đổi đồ uống, cởi giày để vào tủ hoặc giữ nguyên tùy chỗ. Trên sân khấu, DJ (hoặc ca sĩ) phát nhạc trot, các bản dance cũ, đôi khi là trot hiện đại. Thỉnh thoảng có ca sĩ khách mời biểu diễn trực tiếp.

Nhảy múa hoàn toàn tự do. Có người nhảy theo cặp, nhưng cũng nhiều người nhảy một mình theo nhịp hoặc tạo thành vòng tròn cùng bạn bè. Ngồi nghỉ uống nước một lúc, rồi khi có bài hát ưa thích lại ra sàn nhảy tiếp. Đây cũng là nơi giao lưu, người lạ có thể chào hỏi và mời nhau cùng nhảy.

Trong những năm gần đây, số lượng Collatech đang dần giảm. Cùng với xu hướng già hóa dân số, độ tuổi trung bình của khách hàng ngày càng cao, trong khi thế hệ trẻ gần như không quan tâm. Tuy nhiên, tại một số khu vực như Jongno, Euljiro, Nowon ở Seoul, cùng Busan, Daegu, Gwangju, Collatech vẫn tồn tại và hoạt động.

Ý nghĩa là không gian giải trí cho người trung niên

Collatech không chỉ đơn thuần là nơi nhảy múa. Với những người trung niên sau khi nghỉ hưu, khi các mối quan hệ xã hội thu hẹp, đây là nơi để gặp gỡ bạn bè thường xuyên. Không khí tự do và thoải mái hơn so với câu lạc bộ hay trung tâm phúc lợi. Vừa xua tan cô đơn, vừa vận động giữ sức khỏe — một công ba việc.

Tất nhiên cũng có những lời chỉ trích. Có người cho rằng đây là nơi tiếp xúc thái quá giữa nam nữ hay hẹn hò không lành mạnh, hoặc là việc "tiêu thụ" người cao tuổi như hình ảnh "lạc hậu". Nhưng với người sử dụng, Collatech là không gian gìn giữ phẩm giá và niềm vui riêng. Cũng như thế hệ trẻ có club và nhạc hội, người trung niên cũng cần một nơi dành cho âm nhạc và điệu nhảy của riêng họ.

Khoảng cách nhìn nhận giữa các thế hệ

Với thế hệ Z và millennials, Collatech là khung cảnh xa lạ, đôi khi buồn cười. Trên mạng xã hội, "trải nghiệm Collatech" trở thành nội dung thu hút sự tò mò. Nhưng với những người đang nhảy múa bên trong, đây là hoạt động giải trí nghiêm túc và là mạng lưới kết nối xã hội quan trọng.

Đây vừa phản ánh khoảng cách văn hóa giải trí giữa các thế hệ, vừa cho thấy mỗi thế hệ tìm kiếm niềm vui theo cách riêng. Văn hóa Collatech không chỉ là di sản quá khứ, mà còn đặt ra câu hỏi về cách hạ tầng giải trí cho người trung niên cần phát triển như thế nào trong xã hội già hóa.

Khám phá thêm nhiều câu chuyện văn hóa Hàn Quốc tại K-Blog.

Tương lai của Collatech ra sao?

Hiện tại, nhóm khách hàng chính của Collatech là người 60-70 tuổi. Theo thời gian, nhu cầu tất yếu sẽ giảm dần. Thế hệ trung niên mới thay vì chọn Collatech lại hướng đến phòng gym, nhóm leo núi, cộng đồng trực tuyến như những hình thức giải trí khác.

Nhưng Collatech sẽ không biến mất hoàn toàn. Một số Collatech đã tổ chức sự kiện theo phong cách retro hướng đến giới trẻ, hoặc có những nỗ lực bảo tồn như di sản văn hóa địa phương. Dù tên gọi và hình thức có thể thay đổi, bản chất "không gian nhảy múa và gặp gỡ vào ban ngày" vẫn có thể tiếp tục tồn tại dưới những hình thức mới.

Cuối cùng, văn hóa Collatech là một ví dụ đặt ra câu hỏi về cách xã hội Hàn Quốc đón nhận và lấp đầy khoảng trống giải trí giữa các thế hệ trong bối cảnh già hóa dân số. Bởi vì cũng như club và nhạc hội của giới trẻ, điệu nhảy và âm nhạc của người trung niên và cao tuổi cũng xứng đáng được tôn trọng.